Θεῷ παρεσκεύασας ἁγνὸν ὡς δόμον,
Σαυτὴν ἄγουσα, Σεμνή, εἰς κατοικίαν.
Παρασκευὴν ἔκτανεν εἰκάδι χαλκὸς ἐν ἕκτῃ.
Στο πνευματικό στερέωμα της Εκκλησίας, η μνήμη της Αγίας Οσιοπαρθενομάρτυρος Παρασκευής (26 Ιουλίου) αποτελεί έναν λαμπρό σταθμό, όπου η ομολογία της πίστεως συναντά τη θεραπευτική χάρη. Η Αγία Παρασκευή δεν είναι απλώς μια δημοφιλής προστάτιδα των οφθαλμών στη λαϊκή εὐσέβεια, αλλά μια βαθύτατα θεολογική μορφή, η οποία με τη ζωή, την ιεραποστολική της δράση και το αίμα του μαρτυρίου της σφράγισε τη νίκη του Χριστού έναντι της φθοράς, της ειδωλολατρικής πλάνης και του πνευματικού σκότους.
Το ίδιο το όνομα της Αγίας κρύβει μέσα του ολόκληρο το σωτηριολογικό σχέδιο της Εκκλησίας. Γεννημένη την έκτη ημέρα της εβδομάδας, έλαβε το όνομα αυτό από τους ευσεβείς γονείς της, Αγάθωνα και Πολιτεία, ως διαρκή υπενθύμιση της Μεγάλης Παρασκευής — της ημέρας των Παθών και της Σταυρικής θυσίας του Κυρίου. Στη θεολογική γλώσσα, η «Παρασκευή» σημαίνει προετοιμασία, και η ζωή της Αγίας υπήρξε μια συνεχής, συνειδητή προετοιμασία για την υποδοχή του Νυμφίου Χριστού. Μελετώντας τις Θείες Γραφές και μοιράζοντας ολόκληρη την περιουσία της στους φτωχούς μετά τον θάνατο των γονέων της, αφιερώθηκε στην παρθένο ζωή και μετατράπηκε σε έναν ζωντανό άμβωνα, κηρύττοντας το Ευαγγέλιο και οδηγώντας πολλούς ειδωλολάτρες στην αληθινή πίστη.
Η θεολογική διάσταση του μαρτυρίου της συνδέεται άρρηκτα με την υπέρβαση των νόμων της ύλης και τη φανέρωση της θείας δυνάμως. Όταν ο αυτοκράτορας Αντωνίνος Πίος διέταξε να τη ρίξουν σε έναν λέβητα με κοχλάζον λάδι και πίσσα, η Αγία παρέμεινε θαυματουργικά ανέπαφη, δροσίζομενη από τη χάρη του Αγίου Πνεύματος. Το συγκλονιστικό γεγονός που ακολούθησε φέρει έναν βαθύ πνευματικό συμβολισμό: ο διώκτης της, θεωρώντας ειρωνικά ότι το υγρό δεν έκαιγε, της ζήτησε να του ρίξει λίγο στο πρόσωπο. Μόλις οι σταγόνες άγγιξαν τα μάτια του, εκείνος τυφλώθηκε. Η κραυγή του, «Ελέησόν με, δούλη του αληθινού Θεού, και δος μοι το φως των οφθαλμών μου», και η επακόλουθη θεραπεία του από την προσευχή της Αγίας, αποτελούν την απόλυτη ανατροπή του επίγειου σκηνικού. Ο ισχυρός του κόσμου τούτου αποδείχθηκε τυφλός, όχι μόνο σωματικά αλλά και πνευματικά, ενώ η αδύναμη κατά κόσμον γυναίκα έγινε φορέας του Θείου Φωτός, οδηγώντας τον ίδιο τον αυτοκράτορα στην αναγνώριση του αληθινού Θεού. Παρά τη μετέπειτα ειρηνική περίοδο, η Αγία σφράγισε τελικά την ομολογία της με τον δι' αποκεφαλισμού θάνατο επί του ηγεμόνος Ταρασίου, περνώντας οριστικά από την «παρασκευή» αυτής της κτιστής ζωής στην αιώνια «Ανάσταση» της Βασιλείας των Ουρανών.
Στην Ορθόδοξη Θεολογία, η ασθένεια και η ίαση δεν προσεγγίζονται ποτέ μονοδιάστατα. Η Αγία Παρασκευή τιμάται ως προστάτιδα και θεραπεύτρια των οφθαλμών, διότι το σώμα της έγινε ναός του ζώντος Θεού, όμως η μεγαλύτερη δωρεά της παραμένει ο φωτισμός των νοητών οφθαλμών της καρδιάς. Ο σύγχρονος άνθρωπος, περιτριγυρισμένος από τα πνευματικά σκοτάδια του υλισμού, της εσωτερικής τύφλωσης και των παθών, έχει ανάγκη από αυτή την «ιαματική» παρέμβαση. Τα μάτια, ως ο «λύχνος του σώματος» κατά τον λόγο του Κυρίου, χρειάζονται την κάθαρση από τα δάκρυα της μετανοίας και τις πρεσβείες των Αγίων για να μπορούν να αντικρίσουν το Φως του Χριστού. Η Αγία Παρασκευή παραμένει ανά τους αιώνες μια φωτοφόρος ακτίνα που μας θυμίζει ότι η χριστιανική ζωή απαιτεί διαρκή ετοιμότητα, καλώντας μας να ανοίξουμε τα μάτια της ψυχής μας, ώστε να διακρίνουμε την αλήθεια από την πλάνη και να αξιωθούμε να αντικρίσουμε το ανέσπερο Φως της θείας δόξης
Ἀπολυτίκιον
Ἦχος α’.
Τὴν σπουδήν σου τῇ κλήσει κατάλληλον, ἐργασαμένη φερώνυμε, τὴν ὁμώνυμόν σου πίστιν εἰς κατοικίαν κεκλήρωσαι, Παρασκευὴ ἀθλοφόρε· ὅθεν προχέεις ἰάματα, καὶ πρεσβεύεις ὑπὲρ τῶν ψυχῶν ἡμῶν.