Η Ε΄ Κυριακή των Νηστειών είναι αφιερωμένη σε μία από τις πιο συγκλονιστικές μορφές της μετανοίας, την Οσία Μαρία η Αιγυπτία. Λίγο πριν εισέλθουμε στη Μεγάλη Εβδομάδα, η Εκκλησία προβάλλει ενώπιόν μας το πρόσωπο μιας γυναίκας που από τα βάθη της αμαρτίας έφθασε στα ύψη της αγιότητας, για να μας διδάξει ότι δεν υπάρχει πτώση που να μη θεραπεύεται με ειλικρινή μετάνοια.
Η Οσία Μαρία έζησε στα χρόνια του 5ου αιώνα. Από νεαρή ηλικία παραδόθηκε σε ζωή ασωτίας στην Αλεξάνδρεια. Όμως η θεία Πρόνοια την οδήγησε στα Ιεροσόλυμα, όπου ένα θαυμαστό γεγονός – η αόρατη δύναμη που δεν την άφηνε να εισέλθει στον Ναό της Αναστάσεως – έγινε η αφορμή της συντριβής της καρδιάς της. Εκεί, μπροστά στην εικόνα της Παναγίας, υποσχέθηκε να αλλάξει ζωή. Και η υπόσχεση αυτή δεν έμεινε λόγος· έγινε πράξη, έγινε σταυρός, έγινε έρημος.
Πέρασε τον Ιορδάνη και έζησε δεκαετίες ολόκληρες στην έρημο, με μόνη τροφή τη χάρη του Θεού και τον αγώνα κατά των παθών. Η πάλη της δεν ήταν εύκολη. Τα πρώτα χρόνια, όπως η ίδια διηγήθηκε στον Αββά Ζωσιμά, βασανιζόταν από μνήμες, επιθυμίες και εσωτερικούς λογισμούς. Όμως η επιμονή, η προσευχή και τα δάκρυα καθάρισαν την καρδιά της, και η Χάρη του Θεού την ανύψωσε σε μέτρα αγιότητας.
Η Εκκλησία δεν τοποθετεί τυχαία την Οσία Μαρία την Ε΄ Κυριακή των Νηστειών. Βρισκόμαστε πλέον στο τέλος της πορείας της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Πολλοί ίσως αισθανόμαστε κόπωση, απογοήτευση, ή ότι δεν κατορθώσαμε όσα θέλαμε. Και τότε προβάλλει το παράδειγμα της Μαρίας για να μας πει: «Μη φοβάσαι· η μετάνοια δεν έχει χρονικό όριο. Ξεκίνα τώρα». Αν εκείνη, από τέτοιο βάθος πτώσεως, ανέβηκε σε τέτοιο ύψος χάριτος, πόσο μάλλον μπορεί να ανυψωθεί κάθε ψυχή που ελπίζει στον Θεό.
Το μήνυμα της ημέρας είναι βαθιά παρηγορητικό αλλά και απαιτητικό. Η μετάνοια δεν είναι ένα συναίσθημα στιγμιαίο· είναι απόφαση ζωής. Είναι πορεία ερήμου. Είναι αγώνας που κρατά χρόνια. Μα στο τέλος αυτής της πορείας δεν υπάρχει ερημιά, αλλά συνάντηση· δεν υπάρχει στέρηση, αλλά πληρότητα.
Καθώς πλησιάζουμε στο Πάθος του Κυρίου, η Οσία Μαρία μάς καλεί να σταθούμε με ειλικρίνεια απέναντι στον εαυτό μας. Να μην κρύψουμε τις πληγές μας, αλλά να τις φέρουμε στο φως της χάριτος. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή δεν είναι απλώς μια περίοδος νηστείας· είναι ευκαιρία αναγέννησης.
Ας παρακαλέσουμε, λοιπόν, την Οσία Μαρία την Αιγυπτία να πρεσβεύει για εμάς, ώστε το υπόλοιπο της νηστείας να γίνει για τον καθένα μας αληθινή πορεία επιστροφής. Και ας πιστέψουμε ότι η αγιότητα δεν είναι προνόμιο των λίγων, αλλά πρόσκληση για όλους· πρόσκληση που περνά μέσα από τη μετάνοια, την ταπείνωση και την αγάπη.