Η Εκκλησία μας τιμά στις 27 Αυγούστου τη μνήμη του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Φανουρίου του Νεοφανούς, ενός αγίου που, μολονότι έζησε σε εποχή που δεν γνωρίζουμε με ακρίβεια, έγινε ιδιαίτερα αγαπητός στον λαό του Θεού. Η παράδοση τον παρουσιάζει ως μάρτυρα του Χριστού, ο οποίος υπέμεινε με γενναιότητα πλήθος βασανιστηρίων και παρέμεινε μέχρι τέλους ακλόνητος στην πίστη του.
Η αποκάλυψη της μορφής του Αγίου Φανουρίου συνδέεται με ένα θαυμαστό γεγονός. Η παράδοση αναφέρει ότι η εικόνα του βρέθηκε στη Ρόδο, μέσα στα ερείπια ενός παλαιού ναού. Στην εικόνα ο Άγιος εικονιζόταν ως νεαρός στρατιώτης και γύρω από τη μορφή του παρουσιάζονταν σκηνές από τα μαρτύριά του. Έτσι, ένας άγνωστος μέχρι τότε άγιος «φανερώθηκε» στην Εκκλησία, γι’ αυτό και ονομάστηκε Φανούριος.
Το όνομά του, από το ρήμα «φανερώνω», έχει αποκτήσει για τους πιστούς ιδιαίτερο συμβολισμό. Ο Άγιος Φανούριος δεν είναι ένας άγιος που απλώς «βρίσκει χαμένα αντικείμενα», όπως συχνά περιορίζεται η λαϊκή ευσέβεια να τον παρουσιάζει. Η βαθύτερη πνευματική σημασία της τιμής του είναι πολύ μεγαλύτερη: ο άνθρωπος ζητά από τον Θεό, διά της πρεσβείας του Αγίου, να φανερώσει το θέλημά Του, να φωτίσει τον νου, να αποκαλύψει την αλήθεια και να οδηγήσει τον άνθρωπο από το σκοτάδι στο φως.
Η ζωή του Αγίου Φανουρίου αποτελεί μαρτυρία πίστεως. Οι δοκιμασίες που υπέστη δεν τον οδήγησαν στην απόγνωση ούτε στην άρνηση του Χριστού. Αντίθετα, μέσα στον πόνο φανερώθηκε η δύναμη της πίστεώς του. Αυτό είναι ίσως και το σημαντικότερο μήνυμα της εορτής του: ο Χριστιανός δεν είναι απαλλαγμένος από τις δοκιμασίες, αλλά καλείται να τις αντιμετωπίζει με πίστη, υπομονή και ελπίδα στον Θεό.
Ιδιαίτερα γνωστή είναι η παράδοση της φανουρόπιτας, την οποία οι πιστοί προσφέρουν στην Εκκλησία κατά την εορτή του Αγίου. Η φανουρόπιτα συνδέεται με την ευγνωμοσύνη και την προσευχή και συχνά συνοδεύεται από τη φράση «ο Θεός να συγχωρέσει τη μητέρα του Αγίου Φανουρίου». Πρόκειται για λαϊκή παράδοση που συνδέθηκε με τον Άγιο, όμως η ουσία της χριστιανικής ζωής δεν βρίσκεται στο έθιμο καθαυτό. Βρίσκεται στην προσευχή, στη μετάνοια, στην ευχαριστία και στην εμπιστοσύνη προς τον Θεό.
Η εορτή του Αγίου Φανουρίου μας καλεί, επομένως, να αναζητήσουμε όχι μόνο όσα έχουμε χάσει, αλλά κυρίως όσα έχουμε χάσει μέσα μας. Ίσως έχουμε χάσει την ειρήνη της καρδιάς, την εμπιστοσύνη, την ελπίδα, την αγάπη προς τον συνάνθρωπο ή ακόμη και την αίσθηση της παρουσίας του Θεού στη ζωή μας. Αυτά είναι τα πραγματικά «χαμένα» πράγματα που αξίζει να ζητήσουμε να μας φανερωθούν και να αποκατασταθούν.
Ο Άγιος Φανούριος μάς υπενθυμίζει ότι το φως του Θεού μπορεί να εισέλθει ακόμη και στις πιο σκοτεινές στιγμές της ανθρώπινης ζωής. Η Εκκλησία δεν μας υπόσχεται μια ζωή χωρίς δυσκολίες. Μας προσφέρει, όμως, τον Χριστό, ο οποίος μεταμορφώνει τη δοκιμασία σε ευκαιρία πίστεως και την απόγνωση σε ελπίδα.
Ας προστρέξουμε, λοιπόν, με ταπείνωση στη χάρη του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Φανουρίου και ας τον παρακαλέσουμε όχι μόνο να μας βοηθήσει να βρούμε όσα χάσαμε, αλλά κυρίως να μας οδηγήσει στην αναζήτηση του Θεού. Να φανερώσει στην καρδιά μας την αλήθεια, να φωτίσει τις αποφάσεις μας, να στηρίξει τους δοκιμαζομένους και να μας διδάξει την υπομονή και την ακλόνητη πίστη των Αγίων.
Χρόνια πολλά και ευλογημένα σε όλους όσοι εορτάζουν! Ο Άγιος Μεγαλομάρτυς Φανούριος να πρεσβεύει στον Κύριο για όλους μας και να φανερώνει πάντοτε στις ψυχές μας το φως της Χάριτος του Θεού.